Gunungan - drzewo życia - obiekt tygodnia: lipiec/4

21513/MEK, Drzewo życia Gunungan – figura indonezyjskiego teatru cieni wayang kulit purva; Indonezja, Jawa, II poł. XIX w.; ażurowo wycinana w skórze bawolej i polichromowana; pochodzi z kolekcji prof. Mariana Raciborskiego

Gunungan (kayonan) - to jedna z najważniejszych figur rozpoczynająca tradycyjne przedstawienie indonezyjskiego teatru cieni wayang kulit purwa. Przedstawia drzewo życia,
reprezentujące pięć żywiołów: ziemię, powietrze, ogień, wiatr i wodę, tworzących Wszechświat. Symbolizuje także pałac, las, morze oraz światy nadziemny i podziemny. Drzewo życia pojawia się wiele razy w ciągu całego przedstawienia, na początku, końcu i zawsze gdy następuje zmiana akcji lub sceny. Prowadzący spektakl lalkarz będący jednocześnie narratorem, porusza figurą w różny sposób, naśladujący lot ptaka, drżenie, trzepotanie przywołując Wszechświat i poszczególne partie przedstawienia do życia.

Pojawia się w dwu formach: formie drzewa życia lub świętej góry. Zawsze umiejscowione jest pośrodku ekranu, oddzielając lalki reprezentujące generalnie dobrych bohaterów, znajdujących się po prawej stronie ekranu od złych charakterów – umiejscowionych po lewej stronie ekranu. Kiedy prowadzący „otwiera” przedstawienie poprzez poruszanie figurą, jest to znak, że wspina się po drzewie życia do królestwa bogów. Jednocześnie zaprasza widownię do wejścia w ten ożywiony świat bogów, herosów i zwierząt. Dopiero po takim wstępie rozpoczyna się właściwa opowieść. 
Powrót do archiwum obiektów