Fotografia z święcenia bukietów w święto Matki Boskiej Zielnej - obiekt tygodnia: sierpień/3

III/81857/F - fotografia z święcenia bukietów w święto Matki Boskiej Zielnej; okolice Piotrkowa Trybunalskiego, pocz. XX wieku.

15 sierpnia obchodzimy Święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny zwane popularnie Świętem Matki Boskiej Zielnej. Jest to najstarsze święto maryjne w roku liturgicznym, obchodzone uroczyście w Kościele Wschodnim już w V wieku, a w Kościele Rzymsko-Katolickim od VII wieku. W przeszłości święto to określane było przez wiernych rozmaicie – Śmiercią, Odpocznieniem, Zaśnięciem , a ostatecznie Wniebowzięciem NMP. Dogmat o Wniebowzięciu Matki Bożej ogłosił papież Pius XII w 1950 r.

W tradycji ludowej uroczystość Wniebowzięcia NMP wiąże się ze święceniem kościele podczas mszy św. płodów rolnych, w podzięce za dobre zbiory, a także ziół. Stąd też dzień ten zwano kiedyś świętem Matki Boskiej Dożynkowej, a obecnie świętem Matki Boskiej Zielnej. Znane przysłowie mówi: Na Wniebowzięcie zakończone żęcie. Do kościołów przynoszone są przez przedstawicieli gmin, związków rolniczych, kół gospodyń różnego kształtu okazałe wieńce dożynkowe splecione z czterech zbóż, ozdobione kwiatami, wstążkami. Indywidualne osoby święcą bukiety złożone z ziół i kwiatów. Skład bukietów nazywanych równianką, kępką, ograbką, zielem, w różnych częściach Polski bywa rozmaity. Wybrane rośliny nie są obojętne i przypadkowe, gdyż po poświęceniu pomagają na różne schorzenia trapiące tak bydło jak i ludzi. Bukiety układane są z dziurawca, krwawnika, piołunu, mięty, kopytnika, macierzanki, wrotyczu, dodawano makówki, len, kłosy zboża. Uzupełniają je kwiaty ogrodowe – malwy, nagietki, mieczyki i inne. Niektóre z tych kwiatów noszą lokalne nazwy związane z Matką Boską - pantofelki, łzy, warkoczyki Matki Boskiej. Poświęcone zioła miały wszechstronne zastosowanie lecznicze, zabezpieczające, ochraniające przed szkodnikami oraz wszelkim złem. Powszechnie wierzono, że poświęcony bukiet zostawiony w obejściu domu chroni przed uderzeniem pioruna. Napar przygotowany ze święconego ziela lub dym pochodzący ze spalonych ziół zabezpieczał i leczył większość chorób ludzi i bydła. Ziarno wykruszone z kłosów wieńca dożynkowego dodawano do ziarna siewnego.

Uroczystość Matki Boskiej Zielnej jest również obecnie świętem Wojska Polskiego, ustanowionym na pamiątkę zwycięstwa polskiego oręża w bitwie warszawskiej, stoczonej z armią bolszewicką w 1920 r., zwanego „cudem nad Wisłą”. 
Powrót do archiwum obiektów