fot.1  

Męka Pańska - kompozycja rzeźbiarska - obiekt tygodnia: marzec/4

31490/MEK, Męka Pańska, kompozycja rzeźbiarska w butelce; wysokość butelki z korkiem 21,5 cm; wymiary podstawy 7,5 x 5,5 cm; pochodzenie pierwotne: Chyliny, woj. łódzkie, autor nieznany, pocz. XIX w.; Dar Marii Łaszczyńskiej w 1966 r.

Wewnątrz butelki znajduje się miniaturowa kompozycja rzeźbiarska wykonana z drewna pomalowanego na kolor czerwony, niebieski i biały. Butelka o przekroju prostokątnym z grubego szkła posiada krótką szyjkę zamkniętą drewnianym korkiem z poprzecznym klinem na końcu czopa. Na dnie butelki umieszczono podstawę do której przymocowano krzyż z figurką Chrystusa. Ukrzyżowanego opłakuje Matka Boska, która znajduje się z lewej strony, zwraca uwagę niebieski welon na jej głowie. Z drugiej strony stoi się św. Jan Ewangelista, a za krzyżem klęczy św. Maria Magdalena. Wszystkie postacie wyciągają przed siebie ręce w geście lamentu. Chrystus w koronie cierniowej przechyla głowę na prawe ramię, jego biodra okrywa perizonium. Rany na dłoniach i przebitym boku zaznaczono czerwonym kolorem. Do krzyża przymocowano tabliczkę z napisem INRI. Z przodu stoją dwie świece i dwie smukłe kolumny zwieńczone girlandą wygiętą w łuk, wykonaną ze strzępionych nici. Z tyłu znajdują się dwa drzewka przypominające wielkanocne palmy.

W kolekcji Muzeum Etnograficznego w Krakowie znajduje się kilkanaście podobnych butelek z Pasyjkami. Ich autorami byli wiejscy i małomiasteczkowi rzemieślnicy. Wśród eksponatów z tego zbioru posiadamy również Męki Pańskie wykonane przez żołnierzy z pierwszej wojny światowej - Ivana Sasjenczina i Michała Čičkę – podczas pobytu w szpitalach.

Butelki zwane dawniej flaszkami, z umieszczonym wewnątrz wyobrażeniem Chrystusa na krzyżu, były w XIX wieku popularnymi dewocjonaliami odpustowymi. Wystawiane na straganach wzbudzały zaciekawienie. Z pewnością każdemu nasuwało się pytanie, jak udało się umieścić złożoną kompozycję w środku butelki, przepychając poszczególne elementy przez wąską szyjkę. Zapewne z niedowierzaniem oglądano ją z każdej strony, aby znaleźć ślady nacięć na szkle.

Czy ktoś z Państwa posiada podobną Mękę Pańską w butelce? Jeśli tak, to czy zachowały się przekazy rodzinne mówiące o sekretach warsztatu wykonawcy? Bylibyśmy ciekawi tych informacji - zachęcamy do napisania listu do Muzeum: . 

Galeria: