Pisanka z dedykacją - obiekt tygodnia: kwiecień/3

37330/MEK - pisanka z dedykacją; Lecka, gm. Błażowa, woj. podkarpackie (d. rzeszowskie); technika batikowa. Wykonała ją Janina Smalarz (ur. 1952) na konkurs zorganizowany w 1969 roku przez Muzeum Etnograficzne im Seweryna Udzieli w Krakowie.

Z tradycją Świąt Wielkanocnych w Polsce związany jest zwyczaj święcenia pokarmów, a jajka zawsze były głównym ich składnikiem.  Nie wszyscy jednak wiedzą, że pisanki były także darem, który miał zapewnić osobie obdarowanej siłę, zdrowie oraz powodzenie w sprawach miłosnych. Stąd umieszczano również na nich życzenia świąteczne lub wierszowane teksty wyznań miłosnych.

Taka krótka dedykacja znajduje się na przedstawionej tu pisance. Zaś w galerii fotografii umieszczone są dłuższe wierszowane teksty życzeń z pisanek pochodzących z różnych regionów: z Górnego Śląska (w j. polskim), z Moraw (w j. czeskim) i z Polesia Wołyńskiego (cyrylicą).

Pisankami (nie tylko tymi z dedykacją) obdarowywano gości przychodzących w święta, matki chrzestne dawały je swoim chrześniakom, dawano je grupom przebierańców chodzącym w Poniedziałek Wielkanocny, a także ubogim w formie jałmużny z prośbą o modlitwę za dusze zmarłych. Wreszcie dziewczęta dawały je chłopcom w dowód sympatii i miłości, a także aby zrewanżować się za polewanie wodą w Poniedziałek Wielkanocny, czy jako podziękowanie za zapraszanie do tańca w czasie Zapustów.

Co prawda obdarowywanie się pisankami nie jest już tak powszechne, to jednak do dzisiaj w wielu polskich domach kultywowany jest zwyczaj dzielenia się w Wielkanoc jajkiem.

Muzeum Etnograficzne w Krakowie posiada największą i najstarszą kolekcję pisanek w Polsce. Liczy ona ponad 8.000 obiektów pochodzących ze wszystkich regionów Polski oraz z innych krajów słowiańskich. Wśród nich są także te zawierające dłuższe lub krótsze teksty życzeń.

 
Napisz do nas!




 

Galeria: