Jezus Frasobliwy

Chrystus Frasobliwy

25071/MEK, rzeźba w drewnie lipowym, ślady polichromii olejnej, wys. 35 cm, XIX wiek, autor nieznany. Rzeźba pochodzi z miejscowości Zalas w powiecie krakowskim. Do kolekcji Muzeum trafiła jako dar Bolesława Słupeckiego z Krakowa.

Jezus ukazany został jako półnagi mężczyzna, ubrany w perizonium na biodrach, głowę otacza korona cierniowa. Przysiadł na niewysokim postumencie, głowę ma wysuniętą do przodu i spoczywającą na prawej ręce. Jego twarz wyraża smutek.

Kapliczki z figurami Chrystusa Frasobliwego spotykane były na obszarze całej Polski. Dumającego lub Świętą Turbacyję - jak dawniej nazywano Frasobliwego w okolicach Krakowa - umieszczano w domowych ołtarzykach i otaczano kultem. W nauczaniu Kościoła katolickiego wyobrażenie to stanowiło przypomnienie o Męce Pańskiej. W potocznym przekonaniu tak ukazany Pan Jezus przedstawia Boga, który chodził po świecie, przyglądał się ludziom, w końcu zmęczony i zafrasowany (staropolskie „zmartwiony”) postanowił odpocząć na przydrożnym kamieniu.

Z prezentowaną rzeźbą wiąże się pewna opowieść, przekazana przez Tadeusza Seweryna, dyrektora Muzeum w latach 1937-1965. Zanim figura Chrystusa Frasobliwego trafiła do zbiorów, znajdowała się w nadrzewnej kapliczce w miejscowości Zalas. Podczas okupacji do tej podkrakowskiej wsi zabłąkała się grupa chłopaków z młodzieżówki Hitlerjugend. Napotkaną kapliczkę potraktowano jak tarczę strzelniczą, oddając do niej kilka strzałów. Wgłębienia i ubytki drewna na powierzchni rzeźby są „pamiątką” po tamtym zdarzeniu.