Drzeworyt: ŚW. JERZY ZABIJAJĄCY SMOKA  

Działalność badawcza Muzeum Etnograficznego eksploruje obszary współczesności ale także zadaje pytania przeszłości. Inspiracją do prac badawczych jest dla nas zarówno kolekcja, jak i współczesne zjawiska kultury, które traktujemy jako punkt wyjścia dla powstających kolekcji kontekstowych.

Prowadzone badania mają charakter interdyscyplinarny. W projektach pracują specjaliści różnych dziedzin: etnografowie, antropolodzy kultury, kulturoznawcy, historycy sztuki, historycy idei, socjologowie, etnobotanicy. Współpracują z nami także badacze i specjaliści z innych ośrodków naukowych, także uniwersyteckich. Zespoły badawcze spotykają się na wewnętrznych sesjach szkoleniowych, podczas których doskonalą umiejętności warsztatu z zakresu innych niż własna dyscyplin.

„dzieło-działka” – projekt badawczy mający na celu antropologiczne ujęcie świata ogródków działkowych. Badania prowadziliśmy w Krakowie, Katowicach i we Wrocławiu, w okresie od kwietnia do listopada 2009 r. Ponad 20-osobowy zespół badawczy korzystając z narzędzi etnograficznych, z zakresu antropologii wizualnej i etnobotaniki regularnie spotykał się z działkowcami z kilkunastu ogrodów, a swoje refleksje z badań publikuje na blogu www.dzielodzialka.eu

Publikacja interpretacji badań zostanie ogłoszona wiosną 2011 roku. Także w tym czasie MEK zaprosi na wystawę, która za pomocą wybranych elementów kolekcji projektu opowie o świecie ogródków działkowych.

Badaniom terenowym towarzyszą wykłady otwarte dla szerokiej publiczności, ich tematyka wiąże się z przedmiotem badania – np. uprawy biodynamiczne w ujęciu historii idei czy estetyka PRL.

 „wesela 21” – projekt badawczy, który ma na celu rozpoznanie oraz zinterpretowanie zjawiska współczesnego wesela, realizowany od 2009 do 2011 roku. Zakończy się publikacją naukową oraz wystawą, powstanie również strona internetowa prezentująca m. in. szeroko zakrojoną kwerendę tematu. Badania mają także zbudować kolekcję projektu opowiadającą współczesną rzeczywistość weselną. Wyjściowym obszarem działań badawczych jest Małopolska.

W roku 2009 zajmowały nas rozmowy z wybranymi usługodawcami ślubnymi i weselnymi (w zakresie udzielania ślubów, fotografii i filmu weselnego, domów weselnych, oprawy muzycznej oraz organizacji ślubów i wesel). Efekt tych poszukiwań posłuży do opracowania struktury badań drugiego etapu w 2010 roku, kiedy to skoncentrujemy się na głównych bohaterach wesel – tych, którzy są w trakcie przygotowań, mają dopiero wstępne plany lub są chwilę po uroczystości.

Badanie realizuje 17-osobowy zespół badawczy, do którego należą pracownicy i współpracownicy MEK-u, badacze z Warszawy i Wrocławia, a także studenci Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego, realizujący tym samym praktyki. 

Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie rozpoczęło również prace nad realizacją projektu badawczego „Drzeworyty ludowe”. Celem 3-letniego przedsięwzięcia jest stworzenie dostępnej on-line, interaktywnej bazy  danych, zawierającej informacje o polskich drzeworytach ludowych, zachowanych w kolekcjach publicznych i (w miarę możliwości) prywatnych. Opis każdego z zabytków znajdzie się w tworzonym katalogu naukowym i uzupełniony zostanie dokumentacją fotograficzną.

Wiadomości zgromadzone w jednym miejscu pozwolą zaktualizować, usystematyzować i uzupełnić wiedzę o tej dziedzinie sztuki. Wielojęzyczny interfejs udostępni szerzej obiekty badaczom i kolekcjonerom z różnych krajów, dostarczy wzornika artystom i projektantom. Jednocześnie mamy nadzieję, że baza stworzy podstawy do pogłębionych badań oraz stanie się miejscem wymiany wiedzy i doświadczeń dla tych, którzy interesują się ludowymi drzeworytami.