Hinduski rytuał zaślubin. Ścieżka do poznania kultury Indii.

Celem programu było umożliwienie uczniom poznania kultury hinduskiej przez osobiste doświadczenie jej bogactwa.
Uczestnicy zobaczyli, usłyszeli oraz „zatańczyli” kulturę Indii, w której rzeźba nazywana jest zastygłym tańcem, a taniec – wprawioną w ruch rzeźbą. Wniknęli w tajemny świat archaicznych symboli, przywoływanych przy malowaniu henny; poznali, w jaki sposób rysować na ziemi kolorowe, przynoszące szczęście kręgi, zwane rangoli. Zostali również aktorami w filmie w stylu Bollywood, który sami wyreżyserowali i nakręcili.

Hinduski ślub
Kanwą i pretekstem do poznania obyczajów, filozofii, religii, symboli, języka, pisma, strojów, muzyki i tańca hinduskiego był tradycyjny rytuał zaślubin, w którego przygotowaniu i przeprowadzeniu wezmą udział wszyscy uczestnicy. Jeden z chłopców został wybrany panem młodym, a jedna z dziewcząt – panną młodą, ktoś zagrał jej ojca, a ktoś inny bramina czuwającego nad prawidłowym przebiegiem ceremonii. Każdy otrzymał do odegrania jedną lub kilka ról, każdy znalazł się w samym centrum wydarzeń i miał na nie wpływ. Każdy był jednocześnie obserwatorem wydarzenia.
Zajęcia te zainspirowały uczestników do własnych poszukiwań.

Mandapa i filary hinduskiej kultury
Podczas wydarzenia pokazaliśmy prezentację multimedialną poświęconą symbolice mandapy – rytualnego baldachimu, pod którym odbywa się każdy hinduski ślub. Opowiedzieliśmy o tym, w jaki sposób mandapa symbolizuje najważniejsze wartości w życiu hindusów. Przekazaliśmy wiedzę o:

    * Warnach, które przez parę tysięcy lat kształtowały społeczeństwo hinduskie,

    * Wedach, które napisane 3000 lat temu wciąż są podstawą większości religijnych rytuałów

    * Aśramach – czterech głównych etapach

    * Puruszarthach – czterech celach życia hindusa

    * oraz o tym, dlaczego rodzice są tak ważni dla każdej pary młodej.


Nie skończyło się jednak na opowieściach. Uczestnicy skonstruowali z przygotowanych elementów oryginalną, pełnowymiarową mandapę na placu Wolnica. Baldachim, postawiony na podeście przykrytym czerwonym dywanem i udekorowany girlandami, stanowił centrum przestrzeni, w której odbyła się inscenizacja ślubu oraz towarzyszących mu rytuałów.

Henna
Uczestnicy poznali symbolikę oraz graficzne „abecadło” henny – rysunków wykonywanych na dłoniach i stopach za pomocą roślinnej pasty, stanowiących nieodłączny atrybut każdego hinduskiego święta i ślubu. Następnie tworzyli własne wzory i malowali hennę na swoich dłoniach.

Rangoli, Bhangra i Dhole
Przekazaliśmy uczestnikom wiedzę na temat rangoli – pięknych, „przyciągających oczy bogów” kręgów, malowanych podczas wielkich świąt i w trakcie rytuału zaślubin. Uczestnicy sami  mogli zaprojektować rangoli oraz namalować je na płycie placu Wolnica, na którym stała mandapa. Pod nią tańczyła tancerka z klasycznym tańcem błogosławieństwa oraz odbyła się inscenizacja ślubu hinduskiego.
Choreografii towarzyszyła rytmiczna hinduska muzyka. Usłyszeliśmy bębny zwane dholami i wiele innych tradycyjnych instrumentów.

Stroje
Dziewczęta mogły przebrać się w stroje hinduskie i dowiedziały się, w jaki sposób powinno się nosić sari. Nie zabrakło mody męskiej, dzięki czemu uczestnicy dowiedzieli się, skąd pochodzą polskie nazwy „kurtka” oraz „pidżama”.

Pismo
Pokazaliśmy uczestnikom, jak wygląda pismo hinduskie i postaraliśmy się zachęcić ich do samodzielnego wykonania napisów, którymi ozdobili ślubny baldachim.

Profesjonalni instruktorzy tańca hinduskiego
Program był wyjątkową okazją do spotkania się z indianistką, profesjonalną tancerką klasycznego tańca hinduskiego, instruktorką tańców Bollywood i nauczycielką jogi – Ewą Wardzałą. Zaprezentowała ona klasyczny taniec hinduski, a w części warsztatowej nauczyła uczestników choreografii opartej na motywach ludowych tańców hinduskich, znanych z cieszących się coraz większą popularnością filmów Bollywood.

Film w stylu Bollywood
Uczestnicy otrzymali kamerę, którą filmowali zarówno proces przygotowania do ślubu, jak i samą inscenizację.
Filmowanie umożliwiło uczestnikom uzyskanie perspektywy „obserwatora” i konwencję, w której mogą przydarzyć się różne „nieprzewidziane” przygody i odstępstwa od reguły. Uczestnicy mogli współtworzyć scenariusz inscenizacji, dodając do niej szczyptę humoru lub dramatyzmu.

Mamy nadzieję, że nasze zajęcia zainspirowały uczniów do filmowania podobnych zdarzeń podczas ich wakacyjnych podróży, a w przyszłości być może do tworzenia profesjonalnych filmów o tematyce antropologicznej.